Δεν είναι μόνο η πραγματική Ιθάκη με το Βαθύ, το Κιόνι, την Ανωγή, την Εξωγή, τις παραλίες και τις καμπύλες της, αλλά και η μυθική που διασκεδάζει τη φαντασία μαζί με το σώμα. Ο ζωγράφος Στάθης Λιβάνης έχει βρει την Ιθάκη του, αφού είχε την τύχη να γεννηθεί εκεί, και γράφει και ζωγραφίζει γι αυτήν:
ΤΟΠΙΑ ΠΟΥ ΞΕΛΟΓΙΑΖΟΥΝ ΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ
«Εκείνο που με γοητεύει πάντα στην Ιθάκη, ανεξάρτητα από εποχή, είναι η φύση της. Λόφοι καταπράσινοι, βουνά, όχι ψηλά αλλά πολύ σύνθετα, που οι κορυφές τους αποτελούντο τελείωμα μιας απίθανης σύνθεσης της φύσης. Τα πλαισιώνει η πολύχρωμη θάλασσα με τα τιρκουάζ, τα πράσινα σε όλους τους τόνους νερά και οι ατελείωτοι χρωματισμοί σε όλους τους τόνους του μπλε. Τα βράχια, άσπρα, γκρίζα, κόκκινα και πορτοκαλιά, σχιστόλιθοι που σχίζουν τα νερά με ορμή σαν σπαθιά, κάνουν το τοπίο όχι ρομαντικό που ανακαλεί θύμησες, αλλά διεγερτικό για τη φαντασία του περιηγητή και τον ταξιδεύει σαν μουσική του Μότσαρτ ή του Βιβάλντι. Αγρια, σκληρά, ήρεμα, ποιητικά και απλά, είναι τα τοπία της Ιθάκης.»
ΟΙ ΒΑΡΚΕΣ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΜΑΣ
«Παιδιά τρέχαμε στις βάρκες, τις τραβούσαμε για να μπούμε μέσα, έτσι για να αισθανθούμε τη γλύκα του νερού. Πολλές φορές πέφταμε στη θάλασσα και όταν επιστρέφαμε στο σπίτι βρεγμένοι, μας τις «έβρεχαν» δεύτερο χέρι. Οι βάρκες στην απόλυτη μπουνάτσα φάνταζαν σαν τα χάρτινα καράβια που φτιάχναμε στο σχολείο, πολύχρωμες, η μια κοντά στην άλλη, ήταν κάτι που με μάγευε»…
Παλιές ελιές σαν σύγχρονα γλυπτά
«Οι ελιές της Ιθάκης, παλιές, γέρικες, κάποιες μετρούν αιώνες ζωής. Ελιές φυτεμένες σε άγρια τοπία, ανάμεσα σε γκρίζα βράχια και θάμνους. Ήταν τότε που η ανάγκη της επιβίωσης έκανε τους κατοίκους να ξακρίζουν τα βράχια και να φυτεύουν. Τα σχήματα των κορμών αυτών των δένδρων, που μοιάζουν με περίτεχνα, σύγχρονα, γλυπτά, είναι συγκλονιστικά. Από όπια μεριά φωτίζονται δείχνουν τον όγκο τους που τον τονίζει το φως και η σκιά και ανάλογα με τον καιρό παίρνουν άλλο χρώμα».
ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΝΑ ΔΕΙΣ
«Η Ιθάκη, είναι αλήθεια, έχει πολλές παραλίες. Αλήθεια είναι όμως και ότι αρκετές δεν είναι προσβάσιμες χωρίς πλεούμενο. Μια μικρή παραλία, ένας μικρός λιμένας, είναι τα Δεξιά. Βρίσκεται πολύ κοντά στο Βαθύ. Ο κατά τον Όμηρο Λιμήν του Φόρκυνος, είναι ένα απλό λιμανάκι, μια όμορφη αγκαλιά, αλλά τι ιστορία! Εδώ άφησαν οι Φαίακες τον κοιμώμενο Οδυσσέα με τα δώρα που του χάρισαν. Γεμάτο ιστορία το λιμανάκι και με προστάτες μια στρατιά καλοσχηματισμένους κορμούς ελιών. Και μια θάλασσα που αλλάζει τα χρώματά της παρέα με το μαϊστράλι που τη χαϊδεύει, μεταφέροντας άφθονα αρώματα από τους γύρω λόφους, από τις αγριλιές, τα σχίνα, τους κέδρους και τα αγροκίθια. Πολύχρωμα βότσαλα, μικρά και μεγάλα, τη στολίζουν σαν χάντρες που χύθηκαν στο πάτωμα».
Ένα όνομα ταυτισμένο με την ιδέα της νοσταλγίας και της επιστροφής, ως τελικού και ιδανικού σκοπού, μέσα από ένα ταξίδι γεμάτο περιπέτειες.
Στο πηγαιμό για την Ιθάκη όλοι ξεκινάμε με κάποια όνειρα. Ταξίδι δίχως όνειρο δεν υπάρχει. Άκομα και τα μωρά που δεν έχουν γεννηθεί, ονειρεύονται στους κόλπους της μητέρας τους το φως της ημέρας. Αν δεν το ονειρευτούν, δεν γεννιούνται.
Έτσι το ταξίδι αυτό που μοιάζει με σπείρα, η οποία αποτελείται από πολλούς κύκλους, δεν διαφέρει για κάθε άνθρωπο.
Λογικά και αναμενόμενα ένας τέτοιος κύκλος παίρνει την μορφή μιας σπειροειδούς κινήσεως, εκτός, αν το γλυκό τραγούδι των Σειρήνων ή τα μάγια μιας όμορφης Καλυψώς το τρέψουν σε κύκλο, ο οποίος σε κάποιο σημείο κλείνει και η κίνηση του σταματά.
Όμως τότε θυμόμαστε την Ιθάκη μας και θέλουμε να γυρίσουμε πίσω, γιατί στην ουσία τίποτα δεν μπορεί να βγάλει το νησί μας από τον θρόνο της ψυχής μας.
Έτσι ο κύκλος συνεχίζει σε κάποια εφαπτομένη του, διατηρώντας ο καθένας μας την αρχική στρομφορμή της δικής του μοναχικής του πορείας.
Καθώς έβγαινα από τον αυτοκινητόδρομο κι αντίκρισα την πρώτη πινακίδα με τις χιλιομετρικές αποστάσεις αναλογίστηκα πόσο ειρωνικό είναι που δεν έχω πάει ποτέ στην Ιθάκη στην Ελλάδα, αλλά η Ιθάκη της Νέας Υόρκης απέχει μόνο 45 ακόμα μίλια...
Τι λέξη κι αυτή. Ιθάκη.
Από τις λίγες που προκαλούν τόσους συνειρμούς, που κουβαλάνε βαρύ φορτίο, που βρίσκονται στη θέση του φανταστικοί και του άπιαστου... Γι αυτό ίσως κι οι πραγματικές Ιθακες είναι πάντοτε κατώτερες των περιστάσεων.
Έχεις χτίσει τέτοια προσμονή κι όνειρα που το αποτέλεσμα σ' αφήνει πάντοτε απογοητευμένο...
Αλλα δεν ειναι αυτο το θεμα του κειμενου, κι η πολη της Ιθακης/Ithaca σ'αυτην την πλευρα του Ατλαντικου ειναι ομολογουμενως πολυ συμπαθητικη. Χτισμενη γυρω απο λοφους ψηλους κι αποτομους με πυκνα δαση και μια πανεμορφη λιμνη, μακροστενη σαν δαχτυλο ανθρωπου (γι αυτο αλλωστε μαζι με αλλες 3 που βρισκονται παραλληλα ονομαζονται Finger Lakes) με αμπελια διασπαρτα τριγυρω και μιλλιουνια νεων ανθρωπων. Κι αυτο διοτι ενα απο τα πιο διασημα πανεπιστημια της Αμερικης, το Κορνελ, εχει τη βαση του εκει με το διακοσιων χρονων Campus του -αν μη τι αλλω εντυπωσιακο- να δεσποζει στην κορφη ενος εκ των λοφων, προκαλωντας τους φοιτητες να τυρβασουν προς τη λιμνη, αδυνατω να δεχτω οτι καταφερνουν και συγκεντρωνονται σε τετοιο μερος.
Κι ομως,συνεχιζω να πλατειαζω εκτος θεματος. Στην Ιθακη πηγαινα οδικως αποψε με την Κ. που ειναι φωτογραφος και θα εμενε σε μια αποκια (artist colony την λενε εδω) καλλιτεχνων για ενα μηνα, μια υποτροφια για ζωη σε μια φαρμα, στη διαρκεια της οποιας εχει κανεις τον εξοπλισμο και κυριως το χρονο χωρις αλλες παρεμβολες, προβληματα και καθημερινες υποχρεωσεις να ασχοληθει με το εργο του, να σκεφτει, να ρεμβασει, να αλλαξει ροτα, να ξεκολησει, να αδειασει το μυαλο του. Κερδισε την υποτροφια μαζι με αλλους τεσσερις αναμεσα σε εκατονταδες αιτησεις κι ηταν πολυ χαρουμενη, χρειαζοταν ομως μια οδικη βοηθεια να φτασει εκει -μιας κι ο Σ. ειναι στην Ελλαδα-, οποτε ο προθυμος υποφαινομενος νεος βρηκε ευκαιρια να βγει στον πηγαιμο για την Ιθακη, ελπιζοντας οτι θα την εφτανε επιτελους τη φορα αυτη...
Αλλα και παλι δεν ειναι αυτος ο λογος που ξεκινησα. Ο λογος επιτελους ειναι οτι κατα τη διαρκεια της διαδρομης περνωντας απο καταπρασινα τοπια κι ελαχιστα πια μιλια πριν αντικρυσουμε τη μικρη Ιθακη, σε ενα βλεφαρισμα των ματιων μου ερχεται με ταχυτητα προς το μερος μου πινακιδα που με καλωσοριζει στην πολη του Ulysses/Οδυσσεα!!! Μια ακομα μικροτερη πολη, σχεδον χωριο, σαν ενας δορυφορος στο ηλιακο συστημα της Ιθακης...
Δεν γνωριζω τι συνεβει αλλα τη στιγμη εκεινη ενιωσα μια σπανια ευαιξια και πληροτητα. Η καρδια μου ειχε γεμισει και τα πνευμονια μου φουσκωσαν, μου φανηκε οτι ολα βρηκαν προς στιγμη τη θεση τους, τι πιο φυσικο ο Οδυσσεας να σε καλοδεχεται και να σε πηγαινει συντροφια ως την πολη του...Θες η εκπληξη, θες να 'ταν η ομορφια της λεξης Ulysses που ελαμπε στο μυαλο μου, θες να 'ταν οτι μου φανηκε ο μονος που θα μου εξηγουσε τι ειναι η Ιθακη... με κατελαβε μια γλυκια παραλυση, με δυσκολια κρατουσα πια το τιμονι μου στο δρομο...
